Co to jest Falcowanie? Definicja

składanie arkusza papieru na różne sposoby w celu osiągnięcia docelowego formatu i liczby stron składki.

Każda branża i dziedzina ma swój specjalistyczny język, który ułatwia komunikację osób pałających się na co dzień wybraną tematyką. Nie inaczej jest z poligrafią, czyli gałęzią techniki zajmującą się drukiem. Falcowanie, inaczej składanie lub złamywanie to czynność introligatorska polegająca na złożeniu większego arkusza papieru w mały. Rozmiar ten może być dwu- lub wielokrotnie mniejszy. W zależności od różnych składowych zamówienia, proces ten odbywa się w sposób automatyczny lub ręczny. Najczęściej do falcowania wykorzystuje się narzędzie zwane kostką introligatorską. Wbrew nazwie, nie ma ona kształtu kości do gier karcianych lub planszowych. To długi, płaski i podłużny przedmiot wykonany głównie z materiałów syntetycznych. W dobie nowoczesnych technologii częściej korzysta się jednak z procesów w pełni automatycznych. Maszyny takie określa się mianem falcerek lub złamywarek. W taki sposób powstają m.in. książki, mapy i ulotki. 

Pojedynczy falc to miejsce zgięcie arkusza. W przypadku produkcji książek jest on chowany w jej grzbiet lub zwyczajnie odcinany. Nieco inaczej jest z ulotkami, gdzie falc jest częścią produktu. W maszynach drukarskich, gdzie druk realizowany jest z rol papieru, złamywak ustawiony jest w taki sposób, aby odcinać fragment gotowej wstęgi. Następnie całość jest składana, co pozwala uzyskać np. jeden egzemplarz gazety.

W codziennej pracy introligatorskiej spotyka się wiele rodzajów falcowania. Składając kartki papieru, pod uwagę należy wziąć nie tylko ich rozmiar, ale również szerokość i grubość. Tym samym w pracowniach poligraficznych wyróżnia się falcowanie równoległe:

  • harmonijkowe w “Z”- wszystkie skrzydełka np. ulotki wyróżniają się taką samą szerokością, 
  • obwolutowe w “ołtarzyk” – często wykorzystywane do produkcji np. zaproszeń na ślub. Boczne skrzydła kartki są mniejsze od środkowej, a suma ich szerokości musi być taka sama jak szerokość skrzydła środkowego, 
  • obejmujące w “roladkę” – ulotka złożona jest w kształt litery “C”. Zewnętrzne skrzydło znajdujące się po stronie prawej wchodzi do środka, natomiast wewnętrzne obejmuje je.