Co to jest Cyrylica? Definicja

cyrylica to starosłowiański alfabet powstały w IX–X wieku w kręgu uczniów Cyryla i Metodego, oparty na piśmie greckim, przejęty przez większość Słowian wschodnich i południowych; w postaci zmodyfikowanej (grażdanka) używany współcześnie przez prawosławne narody słowiańskie, np. Rosjan

Patrząc na cyrylicę większość Polaków widzi jedynie masę dziwnych symboli, które nie mają znaczenia. Jednak cyrylica jest czymś więcej niż tylko zbiorem nietypowych znaków. To rozbudowane pismo alfabetyczne używane w wielu krajach wschodniosłowiańskich, południowosłowiańskich i innych. Ciekawa jest nie tylko historia cyrylicy, ale również jej różnorodność i znaczenie w tłumaczeniu.

Powstanie cyrylicy

Zacznijmy może od pochodzenia – sama nazwa cyrylicy sugeruje, że po części zawdzięcza swoje powstanie Cyrylowi, jednemu z misjonarzy, którzy przybyli na ziemie słowiańskie, aby nawracać Pogan. W trakcie swojej misji razem ze swoim bratem, Metodym, stworzyli alfabet na podstawie słowiańskiego dialektu sołuńskiego, który nazwali głagolicą (od staro-cerkiewno-słowiańskiego „głagoł” – „słowo”). Jego celem było ułatwienie porozumiewania się ze Słowianami, co również wiązało się z przetłumaczeniem Ewangelii z greki na język słowiański. Głagolica przez wiele lat była alfabetem języka liturgicznego. Jej pierwsze ślady użycia pochodzą z Bułgarii; za najstarszy zabytek zapisany cyrylicą uznawana jest dobrudżańska inskrypcja cara Piotra, a datuje się ją na 943 rok. Powoli głagolicę zastępowano cyrylicą, podobno stworzoną przez jednego z uczniów Cyryla i Metodego. Wypadła z użycia głównie dlatego, że symbole cyrylicy były prostsze, a głagolica zawierała dźwięki, które z czasem zniknęły z języka słowiańskiego. Do jej reformy doszło w XVIII wieku w Rosji za sprawą Piotra Wielkiego. Na początku zmieniano tylko kształty liter, lecz później zastosowano większe zmiany, ponieważ starsza wersja cyrylicy służyła do pisania tekstów w języku cerkiewnosłowiańskim, co komplikowało zapis nowszych prac.

Na chwilę obecną cyrylica jest częścią wielu słowiańskich języków, takich jak rosyjski, ukraiński, bułgarski czy serbski, i nosi nazwę grażdanki. W każdym z tych krajów alfabet odznacza się paroma zmianami, jak np. brak pewnych liter czy inna wymowa.

Cyrylica – pochodzenie i jej różnorodność

W  tłumaczeniu ustnym cyrylica nie ma żadnej władzy, jednak w tłumaczeniu pisemnym przydatna jest typowa klawiatura, której na co dzień używają posługujący się tym alfabetem. Chociaż w przypadku profesjonalnego tłumacza cyrylica nie będzie sprawiała większych problemów, początkujący mogą mieć trudności z niektórymi literami, które wyglądają tak samo jak te z alfabetu łacińskiego, jednak odpowiadają innym dźwiękom. Jednak pomimo potencjalnych trudności, warto docenić piękno oraz wartość historyczną cyrylicy.