Co to jest Heliograwiura? Definicja

Stosowana od drugiej połowy XIX wieku jako technika reprodukcyjna łącząca akwatintę z metodą fotochemiczną. Odtworzony obraz przenoszony jest ze szkiełka na papier pigmentowy pokryty dwuchromianem potasu i poddawany działaniu silnego światła. Miedzianą płytkę wykonaną techniką akwatinty zanurza się w zimnej wodzie i kładzie na nią naświetlony papier, który musi dokładnie przylegać do płyty. Całość suszy się i myje w gorącej wodzie, papier usuwa się, ponownie suszy i graweruje w roztworze chlorku żelaza. Do druku używana jest krawiecka maszyna drukarska..

Heliograwiura rozpowszechniona w XIX wieku została wyparta później przez rotograwiurę, gdyż heliograwiura jest metodą drogą i bardzo czasochłonną. Obecnie bywa używana w grafice artystycznej przy łączeniu fotografii przedmiotów lub postaci z kompozycją plam czy linii. Płyty otrzymane techniką heliograwiury można uzupełniać innymi metodami technik druku wklęsłego. Sporadycznie używa się tej techniki także przy reprodukcji dzieł sztuki, gdy trzeba stworzyć niewielką liczbę kopii o bardzo wysokiej jakości.

Ogólny proces heliograwiury wygląda następująco:

1. Przygotowanie płyty: Na początku przygotowuje się stalową płytę, która będzie służyć jako matryca do wytworzenia odbitki. Płyta jest pokrywana specjalną emulsją światłoczułą.

2. Wytworzenie obrazu: Na emulsji nanosi się obraz, którego reprodukcję chce się uzyskać. Obraz ten może być wykonany na podstawie rysunku, fotografii lub innej formy graficznej.

3. Naświetlanie: Płytę z obrazem wystawia się na działanie światła. Światło przepuszczane przez przezroczyste części obrazu utwardza emulsję na płycie.

4. Odbicie: Po naświetleniu płytę umieszcza się w kąpieli chemicznej, która usuwa nieutwardzoną emulsję. W ten sposób pozostaje jedynie utwardzona warstwa, tworząca matrycę do druku.

5. Druk: Płytę przenosi się na prasę drukarską, gdzie nakłada się na nią farbę drukarską. Następnie prasuje się papier lub inne podłoże drukowe na płytę, aby uzyskać odbitkę.

Heliograwiura pozwala na uzyskanie odbitek o wysokiej jakości, szczególnie w przypadku reprodukcji dzieł sztuki, fotografii artystycznej czy ilustracji. Technika ta jest stosunkowo skomplikowana i wymaga odpowiedniego sprzętu oraz umiejętności technicznych, dlatego często jest używana przez doświadczonych drukarzy i artystów.